Dữ liệu đến đâu, chính sách sát dân đến đó (BÀI 3)
(Chinhphu.vn) - Khi chuyển đổi số được thúc đẩy theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, khoảng cách địa lý dần được thu hẹp, giúp chính sách không chỉ đúng đối tượng mà còn đến đúng thời điểm, sát hơn với từng hộ dân, từng bản làng vùng cao.
Ở nhiều địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, không ít cán bộ từng ví việc triển khai chính sách dân tộc giống như "đi trong sương mù" do thiếu dữ liệu đồng bộ, thông tin cập nhật chậm, đối tượng biến động liên tục, trong khi địa bàn rộng, dân cư phân tán. Có những hộ đã thoát nghèo nhưng chưa kịp cập nhật, có nơi người dân đủ điều kiện hưởng hỗ trợ nhưng hồ sơ thiếu, sai lệch hoặc nằm rải rác ở nhiều cơ quan khác nhau.
Nhưng với triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển Game nổ hũ rút tiền mặt học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu đang trở thành "hạ tầng mềm", góp phần tháo gỡ và xóa nhòa những bất cập lâu nay. Với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà đang từng bước thay đổi cách thực thi chính sách dân tộc.
Dữ liệu còn đứt gãy, chính sách vẫn phải đi bằng đôi chân cán bộ
Tại nhiều địa phương miền núi, công việc quản lý dân cư, hộ nghèo hay đối tượng bảo trợ xã hội, trước đây chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy và thống kê thủ công. Để thu thập dữ liệu, cán bộ cơ sở phải đi từng nhà ghi chép, sau đó mang sổ sách về xã đối chiếu.
Mùa mưa lũ, nhiều bản bị chia cắt, việc cập nhật thông tin gần như đình trệ, không ít chính sách vì thế chậm đến với người dân. Ngay cả với những ngày nắng ráo, việc thu thập dữ liệu cũng khó khăn, phải triển khai vào buổi tối, do ban ngày bà con đi nương rẫy.
Công an xã Tĩnh Túc đẩy mạnh cấp căn cước, tài khoản định danh điện tử cho công dân từ 6 đến 14 tuổi - Ảnh: Công an xã Tĩnh Túc
Minh Khai là xóm đặc biệt khó khăn của xã Tĩnh Túc, tỉnh Cao Bằng, được sáp nhập từ các xóm nhỏ (Khau Khác, Thin Pản và Lũng Roọc của xã Triệu Nguyên, huyện Nguyên Bình cũ). Xóm hiện có 59 hộ dân.
Tại buổi gặp mặt các đại biểu Quốc hội khóa XVI là người dân tộc thiểu số chiều tối ngày 20/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, dù chính sách dân tộc tiếp tục hoàn thiện, đời sống từng bước cải thiện, nhưng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là khu vực còn nhiều khó khăn nhất cả nước. Khoảng cách phát triển còn lớn, thu nhập thấp, sinh kế chưa bền vững, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế, việc tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ở nhiều nơi còn bất cập.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, cần có cách tiếp cận mang tính chiến lược, đồng bộ và thực chất hơn đối với công tác dân tộc và chính sách dân tộc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, cần quan tâm đồng bộ các lĩnh vực phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từ hạ tầng, sinh kế, y tế, văn hóa đến chuyển đổi số.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo Đảng, Nhà nước gặp mặt các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số chiều ngày 20/4/2026
Quán triệt tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã và đang tập trung thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo. Vấn đề then chốt hiện nay là phải tháo gỡ những "barie" cản trở quá trình chuyển đổi số của ngành.
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung - Ảnh: VGP
Theo Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung, Bộ đang tập trung ban hành danh mục dữ liệu, xây dựng cơ chế, chính sách còn thiếu; triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin; đánh giá và nâng cấp các hệ thống thông tin trọng yếu; xây dựng đội ngũ nhân lực đủ năng lực dẫn dắt chuyển đổi số; hoàn thiện và đưa vào khai thác các cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo kế hoạch. Trong đó, Bộ đang khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu về Dân tộc và Đề án nâng cao năng lực số cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Trước mắt, Bộ tập trung kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ theo hướng thống nhất đầu mối điều phối, phân công rõ trách nhiệm và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, tập trung hoàn thiện thể chế, phân cấp, phân quyền trong triển khai nhiệm vụ công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm rút ngắn quy trình, giảm tầng nấc trung gian; khẩn trương hoàn thiện cơ chế quản lý, chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu dùng chung để bảo đảm kết nối, liên thông hệ thống.
Đây là những nền tảng quan trọng để thu hẹp khoảng cách số, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực phát triển bền vững cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.
Yêu cầu chuyển đối số trong lĩnh vực dân tộc và tín ngưỡng, tôn giáo càng trở nên cấp bách trong bối cảnh phân cấp, phân quyền đang được triển khai mạnh mẽ. Tính đến ngày 15/4/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã thực hiện phân cấp 8 nhiệm vụ từ Trung ương xuống địa phương, trong đó có 3 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ và 5 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng. Sau phân cấp, tổng số nhiệm vụ thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ, Bộ trưởng còn 57 nhiệm vụ.
Sơn Hào