Theo ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), mức tiêu thụ điện tăng cao là hệ quả tất yếu của quá trình phát triển kinh tế. Phía sau bức tranh tăng trưởng đó là những thách thức không nhỏ đối với công tác bảo đảm cung ứng năng lượng. Ngoài các thách thức về địa chính trị, song song với đó là sức ép từ xu thế chuyển đổi xanh trên phạm vi toàn cầu.

Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết:

Công tác bảo đảm cung ứng năng lượng còn chịu nhiều thách thức từ các yếu tố bên ngoài. Các yêu cầu mới về thuế xanh, giảm phát thải carbon, cùng các cơ chế như CBAM hay Green Deal tại các thị trường xuất khẩu lớn đang đặt ra yêu cầu hệ thống điện phải có hệ số phát thải ngày càng thấp. Điều này buộc chúng ta phải gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện.

Tuy nhiên, khi tỉ trọng năng lượng tái tạo tăng lên, công tác dự báo và vận hành hệ thống điện cũng trở nên phức tạp hơn do phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng khó lường, việc dự báo nguồn điện từ năng lượng tái tạo cũng gặp nhiều khó khăn hơn. Đây là thách thức lớn đối với công tác cung ứng điện trong thời gian tới.

Những thách thức nêu trên cho thấy việc chỉ tập trung mở rộng nguồn cung sẽ không đủ để bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn. Quản lý nhu cầu sử dụng điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng đang trở thành giải pháp có ý nghĩa chiến lược.

Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương):

Ngoài vấn đề bảo đảm an ninh năng lượng, chúng ta còn có các vấn đề về thị trường, bảo đảm tính cạnh tranh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh của thị trường chung. Châu Âu từ 2026 đã áp thuế carbon, hệ thống chứng chỉ carbon lên các sản phẩm nhập từ thị trường bên ngoài. Đồng thời họ cũng đưa ra rất nhiều vấn đề về hạn chế năng lực thâm nhập, tiếp cận thị trường của họ liên quan đến các vấn đề như ESG, phát triển bền vững, hàng rào xanh...

Nếu như năm 2010, phiên bản đầu tiên, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả mang tính chất khuyến khích, vận động, thúc đẩy. Đến năm 2025, chúng ta sửa đổi mang tính chất tăng cường hơn việc quản lý năng lượng trong sản xuất kinh doanh và sử dụng. Sau Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả, từ Nghị quyết 70 cho đến các chỉ thị gần đây đều tăng cường kỷ cương trong sản xuất, tiêu dùng và sử dụng năng lượng.

Một điểm mới quan trọng là việc tiết kiệm điện không còn dừng ở các phong trào vận động mà đã được lượng hóa thành các chỉ tiêu cụ thể. Theo đó, các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các đơn vị sử dụng năng lượng trọng điểm phải xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; xác định các chỉ số đánh giá (KPI) và định mức tiêu hao năng lượng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương):

Các vấn đề tiếp theo liên quan đến xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, chúng ta sẽ nâng dần lên, bởi vì tiêu chuẩn, quy chuẩn này ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề sản xuất, nhất là khi đưa hàng xuất khẩu ra nước ngoài. Khi hệ thống thuế carbon áp dụng, các vấn đề về tiêu thụ năng lượng chiếm khoảng 70-80% hàm lượng carbon sẽ đánh thuế. Chính vì vậy, việc thắt chặt tiêu chuẩn, quy chuẩn trong thời gian tới theo Chỉ thị 10 đã yêu cầu tăng tối thiểu 5% cho các hoạt động từ sản xuất cho đến tiêu dùng các dịch vụ.

Bảo đảm an ninh năng lượng trong giai đoạn phát triển mới không chỉ là trách nhiệm của ngành điện hay các cơ quan quản lý nhà nước, mà còn cần sự tham gia của từng doanh nghiệp, từng hộ gia đình và mỗi người dân. Chỉ khi tiết kiệm điện trở thành thói quen, trở thành văn hóa tiêu dùng của toàn xã hội, Việt Nam mới có thể xây dựng được một nền năng lượng an toàn, bền vững và đủ sức đáp ứng khát vọng tăng trưởng trong những thập niên tới.